• Çar. Haz 19th, 2024

Arif GÖKÇE

Senior Software Engineer

Big Data (Büyük Veri)

Byarifgokce

Oca 3, 2018
bigData

Big data (Büyük veri) kavramı, 2000’li yılların başında ortaya çıkmış ve hızla gelişmiştir. İlk denemeleri, büyük veri kavramının henüz tam anlamıyla oturmadığı ve veri yönetimi teknolojilerinin yetersiz olduğu dönemlerde yapılmıştır. O dönemde, büyük veri genellikle yüksek performanslı bilgi işlem altyapısı gerektiren bilimsel araştırmalar ve askeri uygulamalar gibi sınırlı alanlarda kullanılmıştır.

Ancak, internetin yaygınlaşması, sosyal medyanın ortaya çıkması, sensör teknolojilerinin gelişmesi ve diğer veri üretimi kaynaklarının artmasıyla birlikte, büyük veri kavramı daha yaygın bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Gelişen teknolojiler, veri depolama, veri işleme ve veri analitiği alanlarında önemli ilerlemeler kaydetmiştir. Büyük veri analitiği ve veri bilimi alanları, büyük veriden anlamlı bilgiler çıkarmak ve karar verme süreçlerini desteklemek için kullanılan yöntemler ve teknolojiler gelişmiştir.

Bugün büyük veri, birçok sektörde yaygın olarak kullanılmaktadır. Finans, sağlık, e-ticaret, telekomünikasyon, enerji, lojistik, halk sağlığı, medya ve daha birçok alanda büyük veri analitiği ve veri bilimi uygulanmaktadır. Büyük veri, müşteri tercihlerini anlamak, pazarlama stratejilerini geliştirmek, üretim süreçlerini optimize etmek, müşteri hizmetlerini iyileştirmek, dolandırıcılık tespitini önlemek gibi birçok konuda işletmelere ve kurumlara değerli bilgiler sunmaktadır.

Büyük veri (big data) kavramı

Büyük veri (big data) kavramı, veri miktarının, hızının, çeşitliliğinin ve karmaşıklığının geleneksel veri yönetim yöntemleri ile işlenemeyecek boyutlarda olduğu durumları ifade eder. Büyük veri, genellikle üç temel bileşene sahiptir:

  1. Veri Hacmi (Volume): Büyük veri, genellikle terabaytlar veya petabaytlar düzeyinde büyük miktarlarda veri içerir. Geleneksel veri yönetim yöntemleri, bu büyük veri miktarını işlemek için yeterli olmayabilir.
  2. Veri Hızı (Velocity): Büyük veri, hızlı bir şekilde oluşabilir ve güncellenebilir. Sensörler, sosyal medya ve diğer kaynaklar gibi sürekli olarak veri üreten kaynaklardan gelen verilerin anlık olarak işlenmesi gerekebilir.
  3. Veri Çeşitliliği (Variety): Büyük veri, farklı veri türlerini içerebilir, yani yapılandırılmış, yapılandırılmamış veya yarı yapılandırılmış verilere sahip olabilir. Metin, görüntü, ses, video, sosyal medya paylaşımları gibi çeşitli veri türlerini içeren karmaşık bir yapıya sahip olabilir.

Bu veri bileşenlerini yönetmek ve analiz etmek için büyük veri analitiği, veri bilimi ve veri yönetimi teknolojileri kullanılır. Büyük veri analitiği, büyük veri kaynaklarından anlamlı bilgiler çıkarmayı, desenleri ve trendleri keşfetmeyi, karar verme süreçlerini desteklemeyi ve iş sonuçlarını artırmayı hedefler. Veri bilimi ise, büyük veriye analitik yaklaşımlar uygulayarak değerli bilgiler elde etmeyi ve karar verme süreçlerine rehberlik etmeyi amaçlar. Veri yönetimi ise, büyük veriyi toplamak, depolamak, işlemek ve yönetmek için gerekli altyapı ve teknolojileri sağlar.

Büyük veri, gelişen teknolojiler ve analitik yöntemler ile birlikte birçok sektörde kullanım alanı bulmaktadır. Veri yönetimi, veri güvenliği, veri analitiği ve veri bilimi konularında uzmanlaşmış profesyoneller, büyük verinin iş dünyasında değer yaratma potansiyelini kullanarak rekabet avantajı elde etme konusunda önemli bir rol oynamaktadır.

Büyük Veri, Veri Bileşenleri

Büyük Veri, günümüzde iş dünyası, teknoloji, sağlık, eğitim, pazarlama ve daha birçok sektörde yoğun olarak kullanılan bir kavramdır. Büyük Veri, anlamaya çalıştığımız dünyadaki veri patlamasını ifade eder ve veri ile ilgili büyük boyuttaki yapıları, karmaşıklıkları ve hızı temsil eder. Büyük Veri’nin kullanımı, işletmelerin ve kuruluşların veri tabanlı kararlar almasına, rekabet avantajı elde etmesine ve daha iyi sonuçlar elde etmesine yardımcı olabilir.

Büyük Veri’nin temel bileşenleri şunlardır:

  1. Veri Kaynakları: Büyük Veri’nin temelinde, farklı kaynaklardan gelen büyük miktarda veri bulunur. Bunlar, sosyal medya paylaşımları, sensör verileri, müşteri işlem verileri, coğrafi veriler, web tarayıcı verileri, mobil cihazlardan gelen veriler ve daha birçok farklı veri kaynağından oluşabilir.
  2. Veri Depolama: Büyük Veri’nin depolanması, yönetimi ve analizi için özel olarak tasarlanmış büyük veri depolama sistemleri ve veritabanları kullanılır. Hadoop, Spark, Cassandra, MongoDB gibi popüler büyük veri depolama teknolojileri, büyük veri kümeleme, dağıtık veri işleme ve yüksek hızlı veri analizi gibi gereksinimleri karşılamak için kullanılabilir.
  3. Veri İşleme: Büyük Veri’nin analizi, işlenmesi ve anlam çıkartılması için güçlü veri işleme araçları kullanılır. Büyük veri analitik araçlarının, yapay zeka, makine öğrenimi, derin öğrenme, doğal dil işleme ve istatistiksel analiz gibi teknikleri içeren geniş bir yelpazesi bulunur.
  4. Veri Analitiği: Büyük Veri, işletmelerin ve kuruluşların veri analitiği yoluyla değerli bilgiler elde etmesini sağlar. Veri analitiği, büyük veri kümesi üzerinde yapılan analizler ve sonuçlardan elde edilen içgörülerle karar almayı kolaylaştırabilir, müşteri davranışlarını anlamayı sağlayabilir ve yeni fırsatları keşfedebilir.

Big Data (Büyük Veri) Kullanım Alanlarına Örnekler

  1. Pazarlama ve Müşteri İlişkileri Yönetimi: Büyük Veri, müşteri davranışlarını anlamayı ve müşteri ilişkileri yönetimini geliştirmeyi sağlar. Büyük veri analitiği, müşteri verileri üzerinden elde edilen içgörülerle, pazarlama stratejilerini optimize etmeye yardımcı olabilir. Örneğin, müşteri tercihlerini, alışveriş alışkanlıklarını ve sosyal medya etkileşimlerini analiz ederek, müşteri segmentasyonunu geliştirebilir ve daha kişiselleştirilmiş pazarlama kampanyaları oluşturabilirsiniz.
  1. Sağlık Hizmetleri: Büyük Veri, hastane kayıtları, klinik denemeler, genetik veriler, hasta takip sistemleri gibi sağlık verilerinin analiz edilmesini sağlar. Bu sayede, hastalık örüntülerini ve risk faktörlerini belirleyebilir, hastaların tedavi süreçlerini optimize edebilir ve hastalıkların erken teşhisini yapabilirsiniz.
  2. Finans ve Bankacılık: Büyük Veri, finans ve bankacılık sektöründe dolandırıcılık tespiti, risk analizi, müşteri kredi değerlendirmesi gibi alanlarda kullanılır. Büyük veri analitiği, finansal verileri anlayarak, finansal riskleri azaltabilir ve daha doğru kararlar almanıza yardımcı olabilir.
  3. Lojistik ve Taşımacılık: Büyük Veri, lojistik ve taşımacılık sektöründe, rota optimizasyonu, filo yönetimi, teslimat tahminleri ve stok yönetimi gibi alanlarda kullanılır. Büyük veri analitiği sayesinde, lojistik operasyonlarınızı daha etkili ve verimli hale getirebilir, taşıma süreçlerini optimize edebilirsiniz.
  4. Sosyal Medya ve Dijital Pazarlama: Büyük Veri, sosyal medya platformlarından gelen verileri analiz ederek, marka itibarını yönetme, tüketici duygularını anlama, trendleri belirleme gibi alanlarda kullanılır. Büyük veri analitiği sayesinde, sosyal medya stratejilerinizi güçlendirebilir ve daha etkili dijital pazarlama kampanyaları oluşturabilirsiniz.
  5. Enerji ve Kaynak Yönetimi: Büyük Veri, enerji ve kaynak yönetimi alanında, enerji tüketim verilerinin analiz edilerek, enerji verimliliğini artırma, kaynak kullanımını optimize etme, sürdürülebilirlik hedeflerini belirleme gibi amaçlarla kullanılır. Büyük veri analitiği, enerji ve kaynak yönetimi stratejilerini daha çevre dostu ve ekonomik hale getirmenize yardımcı olabilir.
  6. Tarım ve Bitkisel Üretim: Büyük Veri, tarım ve bitkisel üretimde hava durumu verileri, toprak verileri, bitki hastalıkları verileri gibi verilerin analiz edilmesi ile kullanılır. Tarım verilerinin analiz edilerek, toprak verimliliğinin artırılması, hastalık ve zararlılarla mücadelede daha etkili stratejiler geliştirilmesi gibi alanlarda büyük veri analitiği kullanılabilir. Ayrıca, gübre ve su kullanımının optimize edilmesi, hasat tahminleri ve pazar taleplerinin analiz edilerek üretim süreçlerinin planlanması da büyük veri kullanımına örnek olarak verilebilir.
  1. Akıllı Şehirler: Büyük Veri, akıllı şehirlerde trafik yönetimi, enerji yönetimi, su yönetimi, atık yönetimi gibi alanlarda kullanılır. Sensörlerden gelen verilerin analiz edilerek, şehirlerin sürdürülebilir ve daha verimli bir şekilde yönetilmesi sağlanabilir. Örneğin, trafik yoğunluğunu analiz ederek, trafik akışının optimize edilmesi, enerji tüketim verilerinin analiz edilerek enerji kaynaklarının kullanımının planlanması gibi uygulamalar büyük veri kullanımına örnek olarak verilebilir.

Büyük veri (big data) giderek daha önemli bir konu haline gelmektedir ve pek çok sektörde kullanım alanı bulmaktadır. Pazarlama, sağlık hizmetleri, finans ve bankacılık, lojistik ve taşımacılık, sosyal medya ve dijital pazarlama, enerji ve kaynak yönetimi, tarım ve bitkisel üretim, akıllı şehirler gibi birçok alanda büyük veri analitiği, veri odaklı kararlar almayı ve iş süreçlerini optimize etmeyi sağlamaktadır.

Okuyucularıma bir sonraki yazıda görüşmek üzere! Unutmayın, büyük veri dünyamızda giderek daha önemli bir yer tutmaktadır ve iş dünyasında rekabetçi bir avantaj elde etmek için bu konuda güncel kalmak önemlidir.

Arif GÖKÇE

SOFTWARE DEVELOPMENT CONSULTANT